Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Νοέμβριος 2013

Από την έξοχη παράσταση Γκόλφω του Εθνικού Θεάτρου σε σκηνοθεσία Νίκου Καραθάνου.

Advertisements

Read Full Post »

ατελιε

«Οι άνθρωποι σε διάφορες εποχές έβλεπαν και θαύμαζαν περιορισμένα, επειδή γνώριζαν περιορισμένα.» Από την διαπίστωση αυτή γεννάται το ερώτημα ποιος είναι ο ρόλος της ιστορίας της τέχνης και με ποιο τρόπο προσεγγίζει τις καλλιτεχνικές δημιουργίες. Είναι κοινή παραδοχή πως η Ιστορία είναι συνυφασμένη με την Θεωρία, γι’ αυτό ο ιστορικός της τέχνης στηρίζεται σχεδόν πάντοτε σε ένα θεωρητικό πλαίσιο για την «ανάγνωση» ενός έργου.
Από την Αναγέννηση και ύστερα, οι ιστορικοί της τέχνης εξέφρασαν μια σειρά από διαφορετικές θεωρητικές απόψεις, ώστε η σχέση του ανθρώπου με τα έργα τέχνης να περάσει από το επίπεδο του θαυμασμού στο επίπεδο της κατανόησης. Είναι αδύνατον να ερμηνεύσουμε ή να μελετήσουμε ένα έργο αποκομμένο από τις θεωρητικές αρχές που το πλαισιώνουν, τα πολιτικά, θρησκευτικά, φιλοσοφικά συμφραζόμενα της εποχής του, τη ζωή και τις πνευματικές ανησυχίες του δημιουργού του.
Στο παρόν κείμενο θα επιχειρήσουμε να αποκωδικοποιήσουμε έξι έργα ζωγραφικής τέχνης της ελληνικής και ευρωπαϊκής παραγωγής, με άξονα συγκεκριμένες θεωρητικές προσεγγίσεις, διαχρονικού χαρακτήρα, που εκφράστηκαν από τον Μεσαίωνα έως τη σύγχρονη εποχή.

Henri_de_Toulouse-Lautrec,_At_the_Moulin_Rouge

Ο Vasari και τα βιώματα του καλλιτέχνη

Όπως γράφει ο Γ. Τσαρούχης «Δεν είναι πάντα άσχετη όσο νομίζουν μερικοί, η ζωή ενός ανθρώπου με τον τρόπο που εκφράζεται στην Τέχνη…». Την ίδια θεωρία ανέπτυξε και ο Ιταλός ζωγράφος και αρχιτέκτονας Giorgio Vasari (1511-1574), όταν συνέγραψε το αξεπέραστο έργο του με θέμα τους βίους των ιταλών καλλιτεχνών της Αναγέννησης, γνωστό ως Βίοι, αναζητώντας την πρωταρχική πηγή της δημιουργικής διαδικασίας. Στη μελέτη του εκφράζει την φιλοσοφική άποψη για την εξέλιξη της τέχνης, την επιρροή που δέχεται ο καλλιτέχνης από το κοινωνικό status της εποχής του και οδηγεί στην μετάβαση «από την κατάσταση του τεχνίτη σε εκείνη του καλλιτέχνη». Ο Vasari έθεσε τα θεμέλια για την σημασία της υφολογικής ανάλυσης των έργων, γι’ αυτό θεωρείται ο πατέρας της ιστορίας της τέχνης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα όπου η ζωή και η εποχή του καλλιτέχνη είναι αλληλένδετες με την τέχνη αποτελεί η περίπτωση του Γάλλου μετα-ιμπρεσιονιστή ζωγράφου Henri de Toulouse-Lautrec (1864-1901). Στο έργο του αποτυπώνονται ανάγλυφα η νυχτερινή, κοσμική ζωή και ο υπόκοσμος του Παρισιού του 19ου αιώνα. Η προσωπική του αναπηρία τον ανάγκασε να στραφεί στη μποέμ ζωή της εποχής, η οποία τον εξέφρασε γνήσια και καθόρισε την θεματολογία του έργου του. Ήταν γνωστός για την έκλυτη ζωή του ως θαμώνας των αμφιλεγόμενων καμπαρέ, των θεάτρων και των οίκων ανοχής. Χορεύτριες, ηθοποιοί, γυναίκες ελευθέρων ηθών των καφέ σαντάν γίνονται πηγή έμπνευσης για τους πίνακές του. Ενδεικτικό είναι το έργο του Au Moulin Rouge με θέμα το διάσημο καμπαρέ, όπου άνδρες και γυναίκες συνομιλούν καθιστοί γύρω από ένα τραπέζι, μέσα στην υποβλητική ατμόσφαιρα με τα θαμπά φώτα. Τα σκουρόχρωμα ρούχα δηλώνουν τον επίσημο χαρακτήρα της νυχτερινής εξόδου. Ο πίνακας θυμίζει περισσότερο φωτογραφικό στιγμιότυπο, καθώς αποτυπώνει νατουραλιστικά την χαλαρή κίνηση των σωμάτων, τις χορευτικές φιγούρες των γυναικών στο βάθος, ακόμη και την κομψή κυρία δεξιά με το πράσινο βαμμένο πρόσωπο, που προβάλλει αναπάντεχα μέσα στο κάδρο. Η σύνθεση εκφράζει το «ελαφρό» και παιγνιώδες κλίμα που επικρατούσε στα κέντρα διασκεδάσεων της εποχής και το οποίο συνδέθηκε με την παρακμή και την έλλειψη ηθικής της παρισινής κοινωνίας.

*Θα ακολουθήσουν σε αυτόνομες αναρτήσεις και οι υπόλοιπες θεωρητικές προσεγγίσεις.

Τμήμα γραπτής εργασίας στα πλαίσια του προγράμματος "Ελληνικός Πολιτισμός" 
του Ανοιχτού Πανεπιστημίου Κύπρου (Νοέμβριος 2013).

Read Full Post »

γελοιοτητα

Τη θλίψη απ’ τα μάτια μου να πάρεις
και να τη ρίξεις στου πελάγου το βυθό
κι αν τύχει μες σ’ ανέμους να χαθώ
μη μ’ αρνηθείς, μη μ’ αποπάρεις

Το πιο ακριβό σου χάδι να μου δώσεις
κι αν η λαχτάρα σου κουρσέψει το κορμί
αιτία, πρόφαση να γίνει κι αφορμή
ποτέ μη μ’ αρνηθείς, μη με προδώσεις

Σύννεφα του γυαλού θε ν’ αρματώσω
θα ‘μαι στο πλάι σου και ας ματώσω
Σύννεφα του γυαλού θε ν’ αρματώσω
θα ‘μαι στο πλάι σου και ας ματώσω
θα ‘μαι στο πλάι σου…

Την πιο βαθιά ανάσα μου να νιώσεις
σαν άρωμα φερμένο απ’ τη βροχή
κι αν γίνει τ΄ όνειρο ταξίδι και ευχή
που αγάπησες πολύ, μη μετανιώσεις

Μουσική - Ερμηνεία: Γιάννης Χαρούλης

Read Full Post »