Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Φεβρουαρίου 2013

ceb2ceb9ceb2cebbceb9cebf.jpg

Γραμματολογική κατάταξη – Αισθητική αποτίμηση

Ο Κ. Γ. Καρυωτάκης (1896-1928) θεωρείται ο αντιπροσωπευτικότερος εκπρόσωπος της Β΄ φάσης του ελληνικού συμβολισμού, που εκφράστηκε με την γενιά του 1920. Το συγκεκριμένο σύνθεμα ανήκει στην όψιμη φάση του ποιητικού του έργου και στην δεύτερη σειρά των Ελεγείων από την τελευταία του συλλογή Ελεγεία και Σάτιρες (1927).
Το ποίημα έχει ως θεματικό άξονα την μοναξιά, την ατομική και κοινωνική απομόνωση, την έλλειψη χαράς, την τραγικότητα και την υπαρξιακή θλίψη που βιώνει μια συγκεκριμένη ομάδα ανθρώπων. Η ομάδα αυτή χαρακτηρίζεται ως ανδρείκελα, που χωρίς συναίσθημα και παλμό για τη ζωή, αφήνονται στον εξευτελισμό και την συντριβή από τους γύρω, άβουλα έρμαια της μοίρας. Αφήνονται στον πόνο που γίνεται καταστάλαγμα και καταλύτης, μέσω του οποίου η ύπαρξη αφυπνίζεται και η ζωή επανέρχεται.

Ποίημα με έντονο λυρισμό και τραγικότητα φέρει ευδιάκριτα τα μεθοδολογικά χαρακτηριστικά της αισθητικής του συμβολισμού. Κεντρικό σύμβολο γίνεται το συλλογικό υποκείμενο δηλαδή τα ανδρείκελα, που σωματοποιούν την αποτύπωση ενός ανθρώπινου ομοιώματος. Η δημιουργία αυτού του ομοιώματος αποδίδεται στη μέθοδο της λυρικής αποπροσωποποίησης, μέσω της οποίας ο ποιητής δίνει την θέση του σε αυτό το υπαινικτικό ανθρώπινο ομοίωμα, επιδιώκοντας να εκφράσει προσωπικές του απόψεις και συναισθήματα.
Η εικονοποιία του ποιήματος αποτυπώνεται «πιο αφηρημένη και υποβλητική, που κυμαίνεται ανάμεσα στο αισθητό και στο φευγαλέο, στο υλικό και στο άυλο, στη σκιά και στο φως, στο πραγματικό και στο ονειρικό, στο πεπερασμένο και στο άπειρο…» Στίχοι όπως («Από χαρτί πλασμένα κι από δισταγμό») και («Σκοτάδι γύρω δίχως μια μαρμαρυγή») είναι ενδεικτικοί αυτής της εικονοποιίας.

Η αφαιρετικότητα εντοπίζεται, επίσης, στο ποίημα καθώς το υποκείμενο αρνείται την πραγματικότητα με την ανυπαρξία του και την έλλειψη ανθρώπινων ιδιοτήτων («Μακρινή χώρα είναι για μας κάθε χαρά»). Η συμβολιστική μουσικότητα επιτυγχάνεται μέσω του ρυθμού και της ηχητικής του ομοιοκατάληκτου στίχου (δισταγμό/εμπαιγμό) που σε συνδυασμό με την εικονοποιία κομίζουν μια αισθησιοκρατική πρόσληψη του ποιήματος (όραση).

Στο ποίημα αποτυπώνονται τα προσφιλή θέματα των συμβολιστών ποιητών της γενιάς του 1920, όπως το στοιχείο της ανυπαρξίας («σα να μην ήρθαμε ποτέ σ’ αυτή τη γη»), που κορυφώνεται με την διαπίστωση πως τα ανδρείκελα υπάρχουν μόνο στη φαντασία των άλλων. Ακόμη, η αδιαμαρτύρητη αποδοχή της μοίρας και της κοινωνικής αδικίας («δεχόμαστε τον εμπαιγμό»), η άρνηση της ελπίδας, η αποκήρυξη της νεότητας  («η νεότης έννοια αφηρημένη»), η αγάπη για την θλίψη και τον πόνο που γίνεται, στο τέλος, η μόνη πηγή ζωής. Στο σύνολό του το ποίημα αποπνέει «μια βαθιά ανθρώπινη αποκαρδιωτική αίσθηση του κόσμου» και ένα αίσθημα απαισιοδοξίας, πικρίας και μηδενισμού.

Τμήμα γραπτής εργασίας στα πλαίσια του προγράμματος "Ελληνικός Πολιτισμός" 
του Ανοιχτού Παν/μίου Κύπρου (2010)
Advertisements

Read Full Post »