Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Δεκέμβριος 2012

 καραβι

Ένεκα βύθισης του πλοίου
με βάρκα θα σαλπάρουμε.
Βάλε ένα Γεροβασιλείου
μπας και στανιάρουμε.

Την καινούρια Οδύσσειά μας ας γλεντήσουμε,
έστω κι αν στον σκοτεινό βυθό χτυπήσουμε.
Πέντε Έλληνες στον Άδη θα μας περιμένουνε,
να τον κάνουμε ρημάδι κι ας το απαγορεύουνε.

Ένεκα βύθισης του πλοίου
εμείς δε ναυαγήσαμε,
και πάνω στο νερό σου λέω
πως περπατήσαμε.

Μουσική: Ορφέας Περίδης - Ερμηνεία: Χάρις Αλεξίου
Advertisements

Read Full Post »

χιονι

Έρωτας στα χιόνια

(1896) Η υπόθεση της ιστορίας μάς μεταφέρει σε κάποιο χιονισμένο χωριό, όπου κεντρικό πρόσωπο είναι ο ερωτοχτυπημένος και υπερήλικας μπάρμπα-Γιαννιός. Ο πόθος του για την παντρεμένη και νοικοκύρισα γειτόνισσά του Πολυλογού σφοδρός και ανεκπλήρωτος. Όταν μια παγερή βραδιά, θα βρεθεί μπροστά στην πόρτα της μεθυσμένος και παραλογιζόμενος από την δύναμη του έρωτα, θα βρει τραγικό θάνατο, καθώς η χιών εστοιβάχθη, εσωρεύθη δύο πιθαμάς… επάνω του.
Οι θεματικοί άξονες του διηγήματος περιστρέφονται γύρω από τις ανθρώπινες αδυναμίες, τις επιθυμίες, και πιο συγκεκριμένα τον ανανταπόδοτο έρωτα. Ο ήρωας έρμαιο αυτού αλλά και της μοίρας του, η οποία δεν είναι άλλη από την «τιμωρία» που υφίσταται με τον θάνατό του, για τις ανήθικες και πονηρές του σκέψεις.  Ενσαρκώνει δηλαδή έναν μέσο ανθρώπινο τύπο, τον αδύναμο και νικημένο από τα πάθη του, που στο τέλος βρίσκεται αντιμέτωπος με την Θεία Δύναμη και Κρίση.
Πρόκειται για μια ηθογραφία, καθώς το θέμα είναι παρμένο από την απλή και καθημερινή ζωή της ελληνικής υπαίθρου, που διανθίζεται με ρομαντικά στοιχεία, ενσωματωμένα στην αισθητική του ρεαλισμού. Ο συγγραφέας, αμέτοχος των γεγονότων, χρησιμοποιεί απρόσωπο και αντικειμενικό ύφος, για να τα περιγράψει. Παρατηρεί προσεκτικά και αφηγείται με ακρίβεια το εξωτερικό και το εσωτερικό περιβάλλον όπως λ.χ. το σκοτεινό σοκάκι, το φωτισμένο παράθυρο της Πολυλογούς, ακόμη και το βερνίκι εις τα μάγουλά της, τεκμηριώνοντας την αισθητική κατηγορία της παρατήρησης και της αντικειμενικότητας, που χαρακτηρίζουν τον ρεαλισμό.
Κυρίως όμως εστιάζει την ματιά του στην συναισθηματική κατάσταση του μπάρμπα-Γιαννιού. Έτσι, το διήγημα, με την λυρική του μελαγχολία, κατέχει μια ρομαντική διάσταση και συγκεκριμένα της κατηγορίας του ατομικισμού. Ωστόσο, η τραγικότητα των συναισθημάτων του ξεδιπλώνεται με μεγάλη αληθοφάνεια, όταν κάνει τον σεβτά του τραγούδι, όταν μονολογεί και μεθάει για να ξεχάσει τον καημό του, όταν παραλογιζόμενος εσαρρίσθη, έκλινε και έπεσεν. Όπως γράφει ο Παλαμάς: «η μεγάλη ομοιαλήθεια που απλώνεται σ’ όλα τα ιστορήματα του Παπαδιαμάντη», μας κάνει να σκεφτούμε πως ό,τι διηγείται είναι γέννημα της μνήμης του και όχι της φαντασίας του.

Κυρίαρχη η παρουσία της φύσης, που αποτελεί ρομαντικό δάνειο, γίνεται ήρεμος παρατηρητής και καταλύτης στην έκβαση που έχει ο έρωτας του ήρωα. Η χιών τον «λυτρώνει» και τον «εξαγνίζει» από τα πάθη του, μεσολαβώντας ανάμεσα σε εκείνον και τον Παλαιό των Ημερών. Το έντονο θρησκευτικό δέος, στο τέλος της ιστορίας, οδηγεί στο ρομαντικό ιδεώδες του υψηλού. Στην ίδια αισθητική κατηγορία ανήκει και η σκηνή της οπτασίας, που βλέπει ο ήρωας, ως εν ξυπνητόν όνειρον, καθώς και η φαντασίωσή του περί έρωτος, που παρομοιάζεται με τις θηλιές που στήνονται για τα πουλιά. Τέλος, ενώ το διήγημα είναι γραμμένο στην καθαρεύουσα, γίνεται χρήση της δημοτικής στα τραγούδια και τους μονολόγους του ήρωα, προσδίδοντας φωνογραφική πιστότητα και ζωντάνια στο κείμενο και πετυχαίνοντας την αντικειμενική απεικόνιση της πραγματικότητας.

Τμήμα γραπτής εργασίας στα πλαίσια του προγράμματος 
"Ελληνικός Πολιτισμός" του Ανοιχτού Παν/μίου Κύπρου (2010).

Read Full Post »